๒. สิทธิของผู้บริโภค

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. ๒๕๖๐ ได้กำหนดสิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่ของประชาชนชาวไทยคือ รัฐต้องจัดให้มีมาตรการหรือกลไกที่มีประสิทธิภาพในการคุ้มครองและพิทักษ์สิทธิของผู้บริโภคด้านต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นด้านการรู้ข้อมูลที่เป็นจริง ด้านความปลอดภัย ด้านความเป็นธรรมในการทำสัญญาหรือด้านอื่นอันเป็นประโยชน์ต่อผู้บริโภค ๑

๒.๑ สิทธิตามกฎหมายทั่วไป

ผู้บริโภคมีสิทธิได้รับความคุ้มครอง ดังต่อไปนี้ ๒

(๑) สิทธิที่จะได้รับข่าวสาร คำพรรณาคุณภาพที่ถูกต้องและเพียงพอเกี่ยวกับสินค้าหรือบริการ

(๒) สิทธิที่จะมีอิสระในการเลือกหาสินค้าหรือบริการ

(๓) สิทธิที่จะได้รับความปลอดภัยจากการใช้สินค้าหรือบริการ

(๔) สิทธิที่จะได้รับความเป็นธรรมในการทำสัญญา

(๕) สิทธิที่จะได้รับการพิจารณาและชดเชยความเสียหาย

๒.๒ สิทธิตามกฎหมายเฉพาะ

สิทธิในการเรียกค่าเสียหายตามพระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. ๒๕๓๕

สภาพของวัตถุอันตรายนั้นเป็นสิ่งที่สามารถก่อให้เกิดความเสียหายให้แก่ชีวิต ร่างกาย อนามัยทรัพย์สิน และสิ่งแวดล้อมได้ง่ายกว่าสินค้าประเภทอื่น ๆ ดังนั้นในการประกอบธุรกิจอันเกี่ยวกับวัตถุอันตรายนั้นจะต้องใช้ความระมัดระวังมากกว่าการประกอบธุรกิจเกี่ยวกับสินค้าโดยทั่วไป พระราชบัญญัติวัตถุอันตรายพ.ศ. ๒๕๓๕ หมวด ๓ ความรับผิดทางแพ่ง กำหนดหน้าที่ในการใช้ความระมัดระวังแก่ผู้ผลิต ผู้นำเข้า ผู้ขนส่งผู้มีไว้ในครอบครองซึ่งวัตถุอันตรายที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรมประกาศในราชกิจจานุเบกษากำหนดวัตถุที่ให้ถือว่าเป็นวัตถุอันตรายตามความในหมวดนี้ (มาตรา ๕๙ ถึงมาตรา ๖๒) และกำหนดให้ผู้ผลิตผู้นำเข้า ผู้ขนส่ง ผู้นำผ่าน ผู้นำกลับเข้ามา ผู้ส่งกลับออกไป หรือผู้มีไว้ในครอบครองซึ่งวัตถุอันตรายต้องรับผิดชอบเพื่อการเสียหายอันเกิดแต่วัตถุอันตรายที่อยู่ในความครอบครองของตน เว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าความเสียหายนั้นเกิดแต่เหตุสุดวิสัยหรือเกิดเพราะความผิดของผู้ต้องเสียหายนั้นเอง (มาตรา ๖๓) ส่วนผู้ขายหรือผู้ส่งมอบวัตถุอันตรายให้กับบุคคลใดต้องรับผิดชอบ เพื่อการเสียหายของบุคคลดังกล่าวอันเกิดแต่วัตถุอันตรายเว้นแต่จะพิสูจน์ได้ว่าความเสียหายนั้นเกิดแต่เหตุสุดวิสัยหรือเกิดเพราะความผิดของผู้ต้องเสียหายนั้นเอง(มาตรา ๖๔) ความรับผิดดังกล่าวยังขยายไปถึงนายจ้าง ตัวการ ผู้ว่าจ้าง หรือเจ้าของกิจการ (มาตรา ๖๕)และผู้ผลิต ผู้นำเข้า ผู้ขายส่ง ผู้นำผ่าน ผู้นำกลับเข้ามา ผู้ส่งกลับออกไป ผู้ขายปลีก คนกลาง และผู้มีส่วนในการจำหน่ายจ่ายแจกทุกช่วงต่อจากผู้ผลิตจนถึงผู้ที่รับผิดชอบขณะเกิดการละเมิดต้องร่วมรับผิดในผลแห่งละเมิดด้วย (มาตรา ๖๖) สิทธิในการเรียกร้องค่าเสียหายอันเกิดจากวัตถุอันตราย เป็นอันขาดอายุความเมื่อพ้นสามปีนับแต่วันที่ผู้ต้องเสียหายรู้ถึงการเสียหายความเป็นวัตถุอันตรายและผู้พึงต้องใช้ค่าสินไหมทดแทนถ้ามีการเจรจาเกี่ยวกับค่าสินไหมทดแทนที่พึงจ่ายระหว่างผู้ที่เข้าใจกันว่าต้องรับผิดใช้ค่าสินไหมทดแทนและผู้มีสิทธิได้ค่าสินไหมทดแทนให้อายุความสะดุดหยุดอยู่จนกว่าจะปรากฏว่าการเจรจานั้นไม่อาจตกลงกันได้ ๓ ทั้งนี้ ความรับผิดตามพระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. ๒๕๓๕ ไม่เป็นการลบล้างหรือจำกัดหน้าที่และความรับผิดทางแพ่งที่บุคคลมีอยู่ตามบทบัญญัติในหมวดอื่นหรือของบทกฎหมายอื่น (มาตรา ๕๗) ๔

๑ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. ๒๕๖๐ มาตรา ๖๑

๒ พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. ๒๕๒๒ มาตรา ๔

๓ พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. ๒๕๓๕ มาตรา ๖๗

๔ พระราชบัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ. ๒๕๓๕ มาตรา ๕๗