เลขาธิการคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคสั่งออกประกาศควบคุมการโฆษณา ภาพเสมือนจริงที่สร้างด้วย AI เพื่อคุ้มครองผู้บริโภค

18 มิ.ย. 2568

               ตามที่สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) ได้เปิดเผยข้อมูล
การร้องเรียนของผู้บริโภคพุ่งสูงเกือบ 40% ภายในช่วงระยะเวลาอันสั้น โดยมีสาเหตุหลักมาจาก
การถูกหลอกลวงจาก “โฆษณาปลอม” โดยเฉพาะโฆษณาที่ใช้ AI สร้างภาพสินค้า บริการ หรือสถานที่ที่ดูสมจริงอย่างน่าทึ่งจนผู้บริโภคไม่สามารถแยกแยะได้ว่าเป็นภาพจริงหรือไม่ ผู้ประกอบธุรกิจบางรายอาศัยช่องว่าง
ของกฎหมาย ใช้ภาพโฆษณาจาก AI นำเสนอขายสินค้าหรือบริการทำให้ผู้บริโภคถูกละเมิดสิทธิเพิ่มมากขึ้น

                    สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) ขอแสดงความห่วงใยต่อผู้บริโภค
ให้เพิ่มความระมัดระวังอย่างสูงในการเลือกซื้อสินค้าและบริการจากโฆษณาบนโลกออนไลน์ โดยเฉพาะในยุค
ที่เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ หรือ AI (Artificial Intelligence) ได้ถูกนำมาใช้ในการสร้าง “ภาพปลอม”
ที่ดูสมจริงเพื่อหลอกลวงให้ผู้บริโภคเชื่อและตัดสินใจซื้อสินค้าหรือบริการที่ไม่มีอยู่จริง หรือไม่ได้คุณภาพ
ตามที่โฆษณาไว้ สคบ. ขอแนะนำเบื้องต้นเพื่อให้ผู้บริโภคตั้ง “เกราะป้องกัน” ตนเองจากโฆษณาปลอม ได้แก่ ตรวจสอบแหล่งที่มา ของโฆษณาว่าเป็นแพลตฟอร์มหรือเว็บไซต์ที่เชื่อถือได้ มีข้อมูลติดต่อชัดเจน สังเกตรายละเอียดของภาพ เช่น ความผิดปกติของพื้นหลัง รายละเอียดใบหน้า มือ หรือตัวหนังสือในภาพ ซึ่งมักเป็นจุดที่ AI มักทำผิดพลาด อ่านรีวิวจากผู้ใช้จริง หรือค้นหาข้อมูลประกอบจากหลายแหล่งก่อนตัดสินใจ
หลีกเลี่ยงการโอนเงินล่วงหน้า หากยังไม่แน่ใจในความน่าเชื่อถือของร้านค้า เพื่อปกป้องสิทธิของตนเอง

                    ทั้งนี้ นายรณรงค์ พูลพิพัฒน์ เลขาธิการคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค ได้สั่งการให้กองคุ้มครองผู้บริโภค 1 เตรียมการเพื่อออกประกาศเกี่ยวกับแนวทางการโฆษณาเพื่อให้ทันต่อสภาวการณ์ปัจจุบัน
และดำเนินการตรวจสอบและบังคับใช้กฎหมายกับผู้ประกอบธุรกิจที่ฝ่าฝืนกฎหมายอย่างเคร่งครัด
หากผู้ประกอบธุรกิจที่ใช้ AI สร้างภาพหรือเนื้อหาเพื่อโฆษณาสินค้าหรือบริการในลักษณะที่ทำให้ผู้บริโภคเข้าใจผิดในสาระสำคัญของสินค้าหรือบริการ อาจเข้าข่ายเป็นการโฆษณาโดยไม่เป็นธรรมตาม มาตรา 22
แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้บริโภค พ.ศ. 2522  ทั้งนี้ สคบ. ขอความร่วมมือผู้ผลิตเนื้อหาและผู้โฆษณาหลีกเลี่ยงการนำเสนอเนื้อหาในลักษณะที่อาจชักจูงให้เกิดความเข้าใจผิดในสาระสำคัญของสินค้าหรือบริการ
อันเป็นการละเมิดสิทธิของผู้บริโภค

                     หากพบเห็นโฆษณาใดที่อาจสื่อให้เกิดความเข้าใจผิด หรือมีลักษณะเข้าข่ายไม่เป็นธรรม
ต่อผู้บริโภค สามารถแจ้งเบาะแสได้ที่ สายด่วน สคบ. 1166 หรือผ่านช่องทาง Application ocpb connect
หรือทางเว็บไซต์ www.ocpb.go.th เพื่อให้ สคบ. พิจารณาดำเนินการตามอำนาจหน้าที่ต่อไป